Terug naar Nieuws.

Orgel Berltsum begint aan tweede jeugd

Na een grondige restauratie was vrijdagavond de feestelijke oplevering van het bijna honderdjarige Van Dam-orgel van de Doopsgezinde Gemeente in Berltsum.

 

Naast algeheel achterstallig onderhoud – het orgel was nog nooit echt gerestaureerd – was er sprake van extreme lekkage in de winlade, vertelt orgeladviseur Theo Jellema uit Leeuwarden, die de restauratie heeft begeleid. Het orgel was daardoor steeds meer onbespeelbaar geraakt. Daar had vooral de vaste organist van de gemeente, Tjeerd Lont, last van. ,,Het orgel was in zo’n slechte staat dat er weinig aardigheid aan was om op het instrument te spelen”, zegt Lont. ,,Het pedaal rammelde. Veel registers waren niet goed bedienbaar en het orgel was vals op bepaalde tonen. Tijdens de kerkdiensten werd daarom geregeld de vleugel gebruikt in plaats van het orgel.” Een restauratie was gemakkelijker gezegd dan gedaan, want het ontbrak de kerkgemeenschap van zo’n dertig leden aan financiële middelen. Via fondsen is de benodigde 38.000 euro toch bij elkaar gekomen, vertelt Lont. De restauratie is uitgevoerd door de firma Bakker & Timmenga en duurde drie maanden. De onderdelen zijn in de werkplaats hersteld. ,,Alle slijtage- en uitdrogingsschade is hersteld en de windlade is gerestaureerd. Het orgel verkeert weer in optimale staat”, aldus Jellema. Het resultaat is subliem, vindt organist Lont. ,,We hebben een orgel van topklasse in huis met een plechtige klank, teer als het zachtste register getrokken wordt, maar monumentaal als alle registers samen gebruikt worden. Zonder gekreun, gesteun en geblaas begint senior Van Dam als 99-jarige aan een tweede jeugd.” Het orgel stamt uit 1916, tien jaar voor de firma Van Dam ophield te bestaan – na vier generaties orgelbouw sinds 1779, aldus Jellema. ,,Het klankideaal van die tijd richtte zich op statigheid en ‘stemmigheid’. De klassieke helderheid in de klank verdween naar de achtergrond. Dat is in dit orgel duidelijk te horen. Het front van het orgel richt zich stilistisch op de neo-gothiek.” 22 Mei hield de gemeente ‘open orgel’. Organisten konden maximaal vijftien minuten het orgel bespelen. ,,Met de open speelmiddag willen we amateurorganisten uit de provincie gelegenheid geven het orgel te bespelen en te bekijken”, zegt Lont. Directeur Bert Ydema van Bakker & Timmenga hebben uitleg gegeven over het restauratiewerk. Orgeladviseur Theo Jellema verzorgde een vrije improvisatie. Het programma werd afgesloten met een hapje en een drankje.

 

Bron: Friesch Dagblad