Ontstaan

De twaalfde Friese stad…

Ieder dorp heeft zo haar eigen specifieke identiteit. Deze wordt vooral bepaald door de natuurlijke omgeving: terpen, dijken, landbouw, sloten, wegen, beplanting, enzovoort. In geval van Berltsum is de zee in het bijzonder bepalend geweest voor het natuurlijke landschap. Het dorp is ontstaan op de stroomrug langs de Ried en sloot aan op de stroomrug langs de Middelsee. Men heeft zich gevestigd langs deze stroomruggen en terpen opgeworpen. Vele straten in het dorp lopen dan ook parallel aan de vroegere stroomruggen.

Berltsum is van oorsprong een handels- en vissersdorp geweest met aanverwante nijverheid. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Berltsum stadsrechten heeft gehad, die in de Friese situatie zonder uitzondering waren voorbehouden aan plaatsen met scheepvaart, handel en nijverheid.De Oost Indische Opvaart, als verlengde van de Ried, was een economische slagader in de tijd van handel en visserij. Het diende als haven en was de verbinding met de Noordzee.Toen de Middelsee echter dichtslibde, is men zich gaan oriënteren op andere activiteiten waarbij zelfstandigheid een belangrijk sleutelwoord was. In het begin van de vorige eeuw was bijna het hele dorp dan ook werkzaam in de tuinbouw, opslag van en handel in tuinbouwproducten. De eerdergenoemde Oost Indische Opvaart deed toen dienst als ontsluiting van de landerijen, voor de afvoer van de landbouwproducten en voor de aanvoer van klei voor de steenfabrieken.Later werden de Berlikumer vaart en het Moddergat gegraven. Vaarten die van groot belang zijn geweest voor de economische ontwikkeling van Berltsum als tuinbouwcentrum.

Met behulp van foto’s kan een beeld worden geschetst van de historische bebouwing van Berltsum. Deze is vooral terug te vinden in de Buorren, de Bitgumerdyk en de Hofsleane (vroeger Achterweg).

De heer Watse Posthumus heeft in de loop der tijd veel informatie verzameld betreffende de geschiedenis van Berlikum.De afgelopen jaren heeft hij dit gedigitaliseerd en er een Word document van gemaakt.Omdat steeds meer mensen geïnteresseerd waren, is besloten er ook een website van te maken. De site is nu af en kan via bijgaande link bezocht worden berltsum.webklik.nl

Berltsum

Berltsum, beter bekend onder de Nederlandse naam Berlikum, is ontstaan op een oude oeverwal aan de Ried, een oude slenk met een open verbinding naar de voormalige Middelzee. Van oudsher is dit terpdorp het centrum voor de Friese tuinbouw. De beroemde veiling bestaat helaas niet meer. Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw is vooral de glastuinbouw in opmars.Berltsum was bijna de twaalfde Friese stad geworden, hetgeen ook wijst op de belangrijke positie in het verleden. Het dorp heeft zich nooit ontwikkeld tot stad door de nabijheid van Leeuwarden.

Tot 1746 stond in Berltsum de Hemmemastate. De poort, tegenwoordig een cafetaria, staat nog fier overeind. Om de oude sfeer terug te brengen is een nieuwbouwwijk gebouwd op een terp met een slotgracht er omheen. Het Hemmemapark, een burgerinitiatief, wordt door de dorpsbewoners zelf onderhouden. De fraai aangelegde vijver is in de winter in gebruik als ijsbaan. Er is ook een uitkijktoren met fraaie vergezichten over het park en het unieke Bildtse landschap. De schilderachtige oude boomgaard is in ere hersteld, een oase voor rustzoekers.

Berltsum ligt op een kruispunt van twee vaarroutes: de Kleiroute en de
Noordelijke Elfstedenroute.
Behalve de Elfstedentocht via het al dan niet bevroren water, loopt ook
de Elfstedenroute voor fietsers en wandelaars langs Berltsum.
Het dorp is ook onderdeel van een interessante cultuurhistorische
fietsroute door de gemeente Menaldumadiel, die voorzien is van
informatiebordjes over bezienswaardigheden ter plekke. Een aanrader voor
iedereen die geïnteresseerd is in lokale en regionale historie.
Wandelaars kunnen vanuit Berltsum een Swalkrûte lopen van ca. 8 en 11
km.

Wandelend door het centrum loopt u langs fraaie pakhuizen, oude winkelpanden en leuke zijstraatjes met bruggetjes over de Oost-Indische Opvaart. Aan het einde van de Buorren doemt de imposante 18e eeuwse koepelkerk op. Tussen de koepel en het gewelf huist een vleermuizenkolonie. Aan de Vermaningstrjitte staat een bijzondere doopsgezinde kerk.

 

 

Zoeken

Agenda

Plaats: hele dorp
20-11-2017
Plaats: Bibliotheek Sint Annaparochie
24-11-2017 om 09:30
Plaats: Berltsum / Tichelersdyk
25-11-2017
Plaats: Kruiskerk
26-11-2017 om 00:00
Plaats: Berltsum
01-12-2017 om 18:00

Volg ons op Facebook of Twitter: