Berlikum / Dorp & Dorpsbelang / Historie

 De twaalfde Friese stad…
 
Ieder dorp heeft zo haar eigen specifieke identiteit. Deze wordt vooral bepaald door de natuurlijke omgeving: terpen, dijken, landbouw, sloten, wegen, beplanting, enzovoort. In geval van Berlikum is de zee in het bijzonder bepalend geweest voor het natuurlijke landschap. Het dorp is ontstaan op de stroomrug langs de Ried en sloot aan op de stroomrug langs de Middelsee. Men heeft zich gevestigd langs deze stroomruggen en terpen opgeworpen. Vele straten in het dorp lopen dan ook parallel aan de vroegere stroomruggen.
 
Berlikum is van oorsprong een handels- en vissersdorp geweest met aanverwante nijverheid. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Berlikum stadsrechten heeft gehad, die in de Friese situatie zonder uitzondering waren voorbehouden aan plaatsen met scheepvaart, handel en nijverheid.
De Oost Indische Opvaart, als verlengde van de Ried, was een economische slagader in de tijd van handel en visserij. Het diende als haven en was de verbinding met de Noordzee.
 
Toen de Middelsee echter dichtslibde, is men zich gaan oriënteren op andere activiteiten waarbij zelfstandigheid een belangrijk sleutelwoord was. In het begin van de vorige eeuw was bijna het hele dorp dan ook werkzaam in de tuinbouw, opslag van en handel in tuinbouwproducten. De eerdergenoemde Oost Indische Opvaart deed toen dienst als ontsluiting van de landerijen, voor de afvoer van de landbouwproducten en voor de aanvoer van klei voor de steenfabrieken.
Later werden de Berlikumer vaart en het Moddergat gegraven. Vaarten die van groot belang zijn geweest voor de economische ontwikkeling van Berlikum als tuinbouwcentrum.
 
Met behulp van foto’s kan een beeld worden geschetst van de historische bebouwing van Berlikum. Deze is vooral terug te vinden in de Buorren, de Bitgumerdyk en de Hofsleane (vroeger Achterweg).